Klimaatadaptatie

Nederland moet voorbereid zijn op het veranderende klimaat: van piekbuien tot droogte

De zomer van 2018 was de warmste in drie eeuwen. Er waren meerdere hittegolven in Nederland en in Arcen werd het op 26 juli maar liefst 38,2 graden. Een van de negatieve gevolgen: hittestress. En dat kan leiden tot arbeidsuitval, ziekte en soms zelfs overlijden.

Anderzijds nemen de hoosbuien toe. Zo valt er twee tot vijf keer zo vaak extreme neerslag als in de jaren vijftig, een ontwikkeling die verder toeneemt. Het KNMI voorspelt dat dit in 2085 zelfs tien keer zo vaak zal voorkomen. Onze gebouwen en steden moeten zich klaarmaken voor het veranderend klimaat. Hoe gaan we deze uitdaging te lijf? DGBC wil klimaatadaptatief bouwen concreet en meetbaar maken, deelt kennis en sluit zich aan bij initiatieven over dit onderwerp. 

Hittestress en extreme neerslag zijn niet de enige gevolgen van de huidige klimaatverandering. Extreme droogte en het risico op overstromingen, zijn risico’s die eveneens op de loer liggen. Deze gevolgen van klimaatverandering vragen om klimaatadaptieve steden en gebouwen. De urgentie neemt toe, maar de ontwikkelingen staan nog in de kinderschoenen.

Gezamenlijk zal er moeten worden gekeken naar mogelijke oplossingen voor bovengenoemde ontwikkelingen. Overheidspartijen hebben een gezamenlijke ambitie vastgelegd dat Nederland in 2050 zo goed mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust moet zijn. En in 2020 moet ruimtelijke adaptatie in alle ruimtelijke plannen aanwezig zijn.


Aansluiting bij Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie

 

Om klimaatadaptieve steden te creëren moeten de handen ineengeslagen worden. De stad is voor groot gedeelte in private en particuliere handen. Hoe gaan gemeente, waterschappen of woningcorporatie daarmee om? DGBC merkt dat er nog te afwachtend wordt gereageerd en probeert partijen daarom met elkaar in contact te brengen en te verbinden. En er moet in onze steden nog heel veel gebeuren de schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken en de kansen die de klimaatverandering biedt te benutten. We sluiten ons mede daarom aan bij het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Dit is een gezamenlijk plan van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk dat de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen versnelt en intensiveert. Daarbij zijn er zeven ambities geformuleerd in de vorm van:

  • Kwetsbaarheid in beeld brengen
  • Uitvoeringsagenda opstellen
  • Regulieren en borgen
  • Handelen bij calamiteiten
  • Stimuleren en faciliteren
  • Meekoppelkansen benutten
  • Risicodialoog voeren en strategie opstellen 

Meetbaar maken met BREEAM

Het meetbaar maken van klimaatadaptatie is eveneens een belangrijk pijler binnen het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. DGBC ziet het als een natuurlijke taak om klimatologische ontwikkelingen meetbaar en inzichtelijk te maken, alvorens tot planmatige aanpak over te gaan. Binnen BREEAM-NL – een integrale meetmethode voor duurzaamheid in de gebouwde omgeving – zijn er mogelijkheden om dit te realiseren.  

 

Klimaatadaptatie is weliswaar in geen van de BREEAM schema’s een aparte, aanwijsbare categorie. Maar, er zijn credits die over klimaatadaptatie-onderwerpen gaan. (zie figuur) Het is mogelijk om de prestaties die in de credits worden genoemd, over te nemen in een uitvraag; de credits bieden toetsbare criteria. Ook de relevante definities zijn binnen de credit aangegeven waardoor helder is wat er wordt bedoeld en er veel ruis wordt voorkomen. De ontwikkelaar die met zijn voorstel/ontwerp de meeste punten haalt, kan bonuspunten krijgen bij de beoordeling. Om de ‘puntenclaim’ onafhankelijk te laten toetsen is de BREEAM-certificering geschikt. Een onafhankelijke assessor kijkt mee naar het gepresenteerde bewijsmateriaal. Pas als uit die onafhankelijke toetsing blijkt dat alle punten goed zijn onderbouwd, wordt het certificaat afgegeven.

 

Verder onderzoek noodzakelijk

BREEAM is niet gemaakt om alleen maar klimaatadaptiviteit te bevorderen. Het beoogt een allesomvattende benadering van duurzaamheid te bevorderen, en dat op een concrete manier die meetbaar is. Het certificeren van een subset aan BREEAM-credits is in de huidige BREEAM-systematiek niet mogelijk. Wel is het mogelijk om een BREEAM-certificering te doen op een beperkt aantal credits. Dit zal uiteraard wel leiden tot een lage puntenscore en daarmee tot een laag aantal BREEAM-sterren. Klimaatadaptiviteit is dus goed te meten door de BREEAM-certificering te gebruiken en op de klimaatgerelateerde credits hoge eisen te stellen. Verder onderzoek in aanloop naar 2020 is noodzakelijk. DGBC is bereid te onderzoeken hoe een certificering met een klimaatadaptief accent kan worden geaccommodeerd/ingebed in bestaande structuren en werkprocessen.

 

Het meetbaar maken van dit thema, met behulp van BREEAM, zal bijdragen aan een constructieve en planmatige aanpak van wateroverlast, hittestress en droogte en het beperken van overstromingsrisico’s.

Nieuws bij dit thema

Balkenende: "Het gaat er nu om wat je echt doet: waarde creëren"
21 aug 2019

Balkenende: "Het gaat er nu om wat je echt doet: waarde creëren"

Jan Peter Balkenende zal tijdens het Green Leader Summit op 26 september spreken over onder meer...
Mathijs Bouman, Sandra Phlippen en Boudewijn Poelmann sprekers Openingscongres Dutch Green Building Week
25 jul 2019

Mathijs Bouman, Sandra Phlippen en Boudewijn Poelmann sprekers Openingscongres Dutch Green Building Week

Mathijs Bouman (journalist en econoom), Sandra Phlippen (Hoofd Economisch Bureau Nederland ABN...
Dutch Green Building Week 2019
23 sep 2019

Dutch Green Building Week 2019

Na acht succesvolle edities organiseert DGBC van 23 tot en met 27 september 2019 de negende editie...

Publicaties bij dit thema