DGBC-partner Ymere: “Wij kunnen onze kop niet in het zand steken”

Verduurzaming begint niet met nieuwe materialen of innovatieve technieken, maar met mensen meenemen in verandering. Dat is de overtuiging van Klaartje Molthof, lid van het directieteam van woningcorporatie Ymere. Met circa 75.000 woningen staat de grootste woningcorporatie van Nederland voor een enorme opgave: betaalbare woningen realiseren én de bestaande woningvoorraad onderhouden en verduurzamen, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan CO₂-reductie, circulariteit, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Juist daarom zoekt Ymere actief de samenwerking op met kennispartners als DGBC.

Na ruim twintig jaar in de bouw- en vastgoedsector heeft Klaartje Molthof op vrijwel iedere plek aan de bouwtafel gezeten. Ze begon als architect, werkte vervolgens als bouwer en ontwikkelaar en is tegenwoordig directeur Portefeuillevernieuwing bij Ymere. Die brede ervaring helpt haar om partijen met elkaar te verbinden en verduurzaming daadwerkelijk in beweging te krijgen. “Ik heb altijd de neiging om aan de rand van mijn vakgebied te gaan staan, waardoor ik de verbinding leg met de aangrenzende vakgebieden.”

Verbindende rol

Die verbindende rol past volgens haar ook bij de manier waarop verduurzaming tot stand komt. Niet techniek vormt daarbij de grootste uitdaging, maar de mensen die ermee moeten werken, en de huurders die erin moeten wonen. “Je kunt niet iets nieuws doen in een oude context. Als mensen nog niet klaar zijn voor een verandering, moet je eerst begrijpen wat zij nodig hebben om die stap te kunnen zetten.”

Die gedachte vormde ook de basis voor een van de projecten waar Molthof echt trots op is: een 10-laags houten woongebouw in Haarlem Oostpoort. Toen het onderwerp houtbouw intern onder de aandacht werd gebracht, liep het initiatief aanvankelijk vast op de hogere kosten. Pas nadat de organisatie gezamenlijk had vastgesteld welke strategische doelen met houtbouw konden worden bereikt, ontstond draagvlak. “De discussie ging eerst alleen over de prijs. Pas toen we de koppeling maakten met onze strategie en onze duurzaamheidsdoelen, werd duidelijk waarom we dit wilden. Toen kregen we de organisatie mee.”

Samenwerken

Voor de toepassing van houtbouw ontwikkelde Ymere onder meer een helder afwegingskader, reserveerde extra budget en werkte voor het project Oostpoort intensief samen met de gemeente Haarlem. Dankzij die gezamenlijke aanpak kon het project in hoog tempo worden ontwikkeld en gerealiseerd.

Die manier van samenwerken loopt als een rode draad door de duurzaamheidsstrategie van Ymere. Onder de noemer ‘Bouwstenen voor Morgen’ werkt de corporatie aan negen thema’s, waaronder klimaatadaptatie, circulariteit, biodiversiteit, installaties en materiaalgebruik. Elk thema heeft vanuit het directieteam een opdrachtgever en vanuit de organisatie een projectverantwoordelijke, zodat verduurzaming niet naast de organisatie staat, maar onderdeel wordt van de dagelijkse praktijk.

Voor Molthof sluit dat goed aan bij de rol die DGBC vervult. Ze waardeert vooral de manier waarop de organisatie actuele duurzaamheidsvraagstukken onderzoekt en op de agenda zet. “DGBC kijkt onafhankelijk naar onderwerpen waar de hele sector tegenaan loopt. Juist dat maakt het interessant. Als partner kun je samen onderzoeken welke oplossingen werken en welke kennis we met elkaar moeten ontwikkelen.”

Als partner kun je samen onderzoeken welke oplossingen werken en welke kennis we met elkaar moeten ontwikkelen

Verduurzamingsopgave woningcorporaties

Dat is volgens haar hard nodig. De verduurzamingsopgave voor woningcorporaties is groot, terwijl de financiële ruimte onder druk staat. Huren zijn gemaximeerd, bouwkosten stijgen en corporaties moeten tegelijkertijd hun bestaande woningvoorraad toekomstbestendig maken én nieuwe woningen realiseren. “Wij kunnen onze kop niet in het zand steken. Als grootste woningcorporatie kijken veel partijen naar wat wij doen. Dan heb je ook de verantwoordelijkheid om stappen te zetten en het goede voorbeeld te geven.”

De komende jaren richt Ymere zich onder meer op de verdere invoering van CO₂-sturing binnen nieuwbouwprojecten. Daarvoor ontwikkelt de corporatie momenteel een afwegingskader waarmee duurzaamheid al vroeg in het ontwerpproces wordt meegenomen. Uiteindelijk moet die aanpak ook worden toegepast op de bestaande woningvoorraad.

Voor organisaties die aan het begin van hun verduurzamingsreis staan, heeft Molthof nog één belangrijk advies. Begin niet met de techniek, maar met de mensen. “Verplaats je in de ander. Begrijp waarom iemand ergens nog niet aan toe is en wat nodig is om samen verder te komen. Als je eerst de context verandert, kun je uiteindelijk veel meer bereiken.”