Circulaire hoogvliegers onder de loep met het Framework for Circulair Buildings

DGBC publiceerde in 2018 na een intensieve samenwerking met Metabolic, SGS Search, Circle Economy en de Redevco Foundation 'A Framework for circular buildings'. Uit het Framework zijn door experts een aantal indicatoren geselecteerd die kernachtig de circulariteit van een gebouw vatten. 

Deze indicatoren zijn:

• Terugbrengen van de hoeveelheid gebruikte materialen (M1)
• Demontabel ontwerpen (M1)
• Maximaliseren van de hoeveelheid hergebruikte materialen (M2)
• Maximaliseren van de hoeveelheid hernieuwbare materialen (M3)
• Beschikbaarheid van informatie over product, element en materiaal (M4)
• Geen of minimale toxiciteit bij ontwerp (GW1)

Hoe kun je die indicatoren toepassen op gebouwniveau? We zetten zes gebouwen met goede voorbeelden voor je op een rij:

Terugbrengen van de hoeveelheid gebruikte materialen
Alliander - bestaand gebouw in plaats van nieuwbouw (M1)

Op 12 november 2015 opende Alliander het volledig gerenoveerde bedrijfsgebouw in Duiven. Voorheen waren dit vijf kleurloze panden uit de jaren tachtig. Inmiddels is het omgetoverd tot een innovatief en duurzaam complex waar plaats is voor meer dan 1.500 mensen. De vijf oude gebouwen zijn verbonden door middel van een atrium en overkapt met een heuse klimaatkas. Tijdens de verbouwing is maximaal gebruik gemaakt van de aanwezige materialen en het gebouw is nu ook nog eens energiepositief. 

Demontabel ontwerpen
Tijdelijke rechtbank - demonteren na gebruik (M1)

Omdat het bouwen van een permanente rechtbank vijf jaar in beslag neemt, is besloten om in Amsterdam een tijdelijke rechtbank te bouwen. Dat gebeurde volgens circulaire principes, waarbij het vooral van belang was dat het gebouw ook weer te demonteren is. Zo is er een speciaal bevestigingssysteem voor de kanaalplaatvloeren ontwikkeld, dat ontkoppeling en hergebruik van de vloerdelen makkelijker maakt. Hiervoor zijn zoveel mogelijk droge verbindingen gebruikt, omdat beton hergebruiken moeilijker is. Het blijft eigendom van ontwikkelaar dpcp, die het na het tijdelijke gebruik opnieuw kan exploiteren. 

Maximaliseren van de hoeveelheid hergebruikte materialen
Circl - spijkerbroeken als akoestische wand (M2)

Het circulaire paviljoen van ABN AMRO doet zijn naam eer aan. Circl is namelijk gebouwd vanuit een circulaire visie, waarbij hergebruikte materialen soms niet alleen een nieuw leven, maar ook een nieuwe functie kregen. Zo doen maar liefst 16.000 oude spijkerbroeken tegenwoordig dienst als isolatiemateriaal in het plafond. Daarnaast komen de kozijnen van vergaderruimtes uit oude kantoren en is het meubilair eerder door ABN AMRO gebruikt en hersteld.

Maximaliseren van de hoeveelheid hernieuwbare materialen
Geelen Counterflow - cradle-to-cradle (M3)

Het pand van Geelen Counterflow is en blijft een bijzondere verschijning. Het is nog altijd het meest duurzame kantoorpand ter wereld met een BREEAM-NL score van 99,94 procent. Bij de keuze van diverse bouwmaterialen is het principe van ‘Cradle-to-Cradle’ zoveel mogelijk gerespecteerd. Zo is hout toegepast voor hoofddraagconstructie, gevelbekleding en kozijnen. Daarnaast vormde de herbruikbaarheid na afschrijving van het gebouw of het bouwdeel een doorslaggevende factor bij het kiezen van onder andere vloerafwerkingen, plafonds, beglazingen, tegelwerken en dakbedekking. In feite hebben zij de principes van circulair bouwen al toegepast voordat circulair een modewoord werd. 

Geen of minimale toxiciteit bij ontwerp
Park 20|20 - ontworpen met een focus op C2C (GW1)

Park 20|20 in de Haarlemmermeer nabij Amsterdam is wereldwijd de eerste fullservice Cradle-toCradle-geoptimaliseerde werkomgeving. Het park combineert op een innovatieve wijze duurzame ontwerpen en een optimaal ecologische aanpak met een grensverleggende blik op zakendoen. Centraal staat hierbij het menselijk welzijn - voor nu en in de toekomst. Dit resulteert in een inspirerende, gezonde en productieve werkomgeving. Dienstverlening van hoog kwaliteitsniveau en economische groei zijn de positieve resultaten van deze vruchtbare en verfrissende kijk op werken. 

Beschikbaarheid van informatie over product, element en materiaal
Triodos Bank - Edge Technologies (M4)

Het hoofddoel van de Triodos Bank en Edge Technologies was tijdens de bouw duidelijk: een zo circulair mogelijk kantoor. Daarom is er gekozen voor een remontabele opbouw van het pand. Alle toegepaste materialen zijn geregistreerd, gedocumenteerd en opgeslagen in het Madasterplatform. Op basis van historische data en actuele beursdata in het Materialenpaspoort is de waarde van het materiaal na remontage direct aangegeven. Dit maakt het mogelijk om de geborgen materiaalwaarde van het Triodos kantoor dagelijks te monitoren, waardoor het gebouw in de toekomst opnieuw kan dienen als een grondstoffendepot.

Meer weten over het circulariteit of het Framework? Kijk dan hier. 

Participanten

ABN AMRO | EDGE Technologies

Gerelateerd

‘Circular Buildings – een meetmethodiek voor losmaakbaarheid’ nu digitaal beschikbaar

‘Circular Buildings – een meetmethodiek voor losmaakbaarheid’ nu digitaal beschikbaar

Stikstofcrisis biedt grote kansen voor bouwen met ecologische houtbouw

Stikstofcrisis biedt grote kansen voor bouwen met ecologische houtbouw

Ontwerpstrategie circulaire installaties

Ontwerpstrategie circulaire installaties