Natuur Portfolio Index

Samen met marktpartijen, overheden en kennisinstellingen werkt DGBC aan een openbare meet- en scoringsmethode die inzicht geeft in de natuurcondities op en rond vastgoed en bijbehorend kavel: de Natuur Portfolio Index. NPI in het kort. Op basis van zoveel mogelijk openbare (GIS)data wordt in drie stappen toegewerkt van inzicht naar gerichte acties en maatregelen die bijdragen aan het verbeteren van biodiversiteit op gebouw en portfolioniveau. Hiervoor bouwt NPI voort op bestaande methoden, rapportageverplichtingen en bestaande en komende wet- en regelgeving, zoals Basiskwaliteit Natuur, CSRD en de Natuurherstelverordening. NPI geeft een invulling aan de bredere marktvraag voor een uniforme taal voor biodiversiteit in de bestaande gebouwde omgeving.

Biodiversiteit

De natuur onder druk

Biodiversiteit staat wereldwijd en ook in Nederland sterk onder druk. Het Statusrapport Nederlandse biodiversiteit 2025 van Naturalis laat zien dat sinds 1950 462 soorten uit Nederland zijn verdwenen. Door verstedelijking, intensief ruimtegebruik en klimaatverandering gaan leefgebieden verloren en neemt de soortenrijkdom af. Tegelijkertijd is natuur essentieel voor een gezonde leefomgeving en helpt zij bij klimaatadaptatie en -mitigatie. Ook in stedelijke gebieden ligt daarom een belangrijke opgave: niet alleen verder natuurverlies beperken, maar ook kansen voor natuurherstel benutten. De bestaande gebouwde omgeving maakt deel uit van die opgave.

De natuuropgave voor vastgoedeigenaren

Natuur versterken in stedelijke gebieden vraagt om meer dan vergroening van de openbare ruimte. Volgens PBL ligt ongeveer twee derde van het stedelijk gebied op terreinen van particulieren en bedrijven, waarop gemeenten slechts beperkt invloed kunnen uitoefenen. Vastgoedeigenaren hebben daarmee een belangrijke rol: met keuzes over het gebruik, de inrichting en het beheer van hun gebouwen en kavels kunnen zij bijdragen aan betere condities voor natuur. Denk aan de inrichting van grond, gevels en daken, in samenhang met de omgeving. Om die rol gericht in te vullen, hebben zij overzicht nodig: waar liggen binnen hun vastgoedportefeuille de grootste kansen en welke locaties en maatregelen verdienen prioriteit? Dat vraagt om een aanpak die biodiversiteit concreet, meetbaar en stuurbaar maakt op portefeuilleniveau.

Daarom ontwikkelen vastgoedeigenaren, -beleggers, overheden en kennisinstellingen onder leiding van DGBC in 2026 en 2027 de Natuur Portfolio Index (NPI). Een meet- en scoringsmethode die vastgoedeigenaren helpt om de natuurinclusiviteit van hun portefeuille in beeld te brengen en onderbouwde keuzes te maken. Het uiteindelijke doel is dat zij met die keuzes gerichter bijdragen aan natuurherstel in de bestaande gebouwde omgeving door gericht te kunnen prioriteren welke gebouwen de meeste impact kunnen maken.

De Natuur Portfolio Index

De vastgoedportefeuille vormt het vertrekpunt voor de NPI, omdat op dit niveau investeringen worden afgewogen en strategische keuzes worden gemaakt. Door gebouwen en kavels in samenhang met hun omgeving te bekijken, moet zichtbaar worden waar investeringen het meest kunnen bijdragen aan biodiversiteit. Zo ontstaat een basis om losse inspanningen te verbinden en verbeterkansen te prioriteren.

De NPI moet inzicht geven in de huidige natuurcondities binnen een portefeuille en vergelijking tussen locaties mogelijk maken. Daarmee wordt biodiversiteit zichtbaar binnen vastgoedorganisaties en ontstaat een basis om maatregelen te kiezen. De methode moet ook helpen om biodiversiteit te verbinden aan bredere opgaven, zoals klimaatadaptatie, waardeontwikkeling en verantwoording richting belanghebbenden.

Eén gezamenlijke aanpak biedt marktpartijen en overheden bovendien een gedeelde taal om over biodiversiteit te spreken. Dat kan samenwerking en toepassing op grotere schaal vergemakkelijken.

Van inzicht naar gerichte actie

De Natuur Portfolio Index zal bestaan uit drie samenhangende stappen die gezamenlijk inzicht en handelingsperspectief bieden.

De geoscan brengt op gebieds- en portefeuilleniveau de ruimtelijke en ecologische context in beeld. Op basis van openbare geo- en omgevingsdata wordt een eerste inzicht in de natuurcondities rondom vastgoed gegeven. Denk hierbij aan aanwezige natuurwaarden zoals boomkroonbedekking % en omgevingskenmerken zoals de nabijheid bij Natura2000 gebieden.

De kavelscan verdiept dit beeld op kavelniveau. Hierbij wordt gekeken naar de ecologische kwaliteit van de aanwezige natuurcondities. Een aanwezige dakbloemenweide is bijvoorbeeld beter voor de biodiversiteit en soortenrijkdom dan een sedumdak. De kavelscan brengt in kaart watvoor groen aanwezig is om in de laatste stap over te gaan tot inzicht en acties.

De impactanalyse vertaalt de inzichten uit de geo- en kavelscan naar actie. Passende maatregelen op basis van aangegeven kavel en gebouwkenmerken worden geïdentificeerd en geprioriteerd. Hierbij wordt gestuurd op maatregelen die de grootste biodiversiteits-impact kunnen realiseren. Dit ondersteunt gerichte investeringskeuzes en maakt verbetering in de tijd meetbaar.

Gezamenlijk naar een marktstandaard

Het ontwikkelen van deze stappen doen we niet alleen. De Natuur Portfolio Index wordt ontwikkeld door Dutch Green Building Council (DGBC), Deltaplan Biodiversiteitsherstel, Schuttelaar & Partners en Naturalis. Deze samenwerking brengt kennis van de gebouwde omgeving, ecologie, beleid en praktijk samen.

De ontwikkeling van de NPI bouwt voort op bestaande kaders binnen de gebouwde omgeving en heeft als doel om, samen met markt- en kennispartners, te komen tot een breed gedragen en toepasbare methode. De ambitie is om de Natuur Portfolio Index in 2027 gereed te hebben als marktstandaard voor biodiversiteit in de gebouwde omgeving.

Na oplevering zullen gaandweg verbeteringen worden opgehaald. Net als andere methodes in beheer van DGBC, zoals FCAB, kunnen er over de jaren heen updates nodig zijn om de inhoud actueel te houden.

Meer weten of ook partner worden?

Ben je geïnteresseerd in de Natuur Portfolio Index en wil je meer weten of wil je bijdragen aan de methodiek? Neem dan contact op met Roosmarijn van de Velde (r.vandevelde@dgbc.nl).

Houd deze pagina in de gaten voor updates en bijeenkomsten.